बाजेको पात्रो : नेपाली राशिफल र पात्रोEN
दिन ११

एघारौँ दिन: द्रोण सेनापति, कर्ण युद्धमा

दुर्योधनको योजना — युधिष्ठिरलाई जिउँदै पक्रने

नयाँ सेनापति कसलाई बनाउने भन्ने प्रश्नमा कर्णले नै द्रोणको नाम प्रस्ताव गरे — “सबै राजाका गुरु, सबै अस्त्रका ज्ञाता द्रोणभन्दा योग्य कोही छैन।” द्रोण ब्राह्मण भएर पनि युद्धकलाका आचार्य थिए; कौरव र पाण्डव दुवैलाई उनैले धनुर्विद्या सिकाएका थिए, र अर्जुन उनका सबैभन्दा प्रिय शिष्य थिए। आज उनी आफ्नै प्रिय शिष्यविरुद्ध सेनाको नेतृत्व गर्दै थिए।

भीष्मपछि गुरु द्रोणाचार्य कौरव सेनापति बने। भीष्मको आदेशमा अहिलेसम्म युद्धबाट टाढा बसेका कर्ण पनि यसै दिनदेखि युद्धमा उत्रिए। दुर्योधनले द्रोणसँग विशेष वर मागे — “युधिष्ठिरलाई नमारी जिउँदै पक्रिदिनुहोस्।” दुर्योधनको सोच थियो — युधिष्ठिर समातिए भने फेरि जुवामा हराएर पाण्डवहरूलाई वनवास पठाउन सकिन्छ।

द्रोणले वचन त दिए, तर एउटा सर्त राखे — अर्जुन नजिक हुँदा यो सम्भव छैन। यो योजनाको खबर पाण्डव शिविरसम्म पुग्यो। अर्जुनले युधिष्ठिरलाई भने — “म बाँचुन्जेल गुरुले तपाईंलाई छुन पनि पाउनुहुने छैन।” एघारौँ दिनको युद्ध यही योजना वरिपरि घुम्यो।

द्रोणले मनमनै बुझेका थिए कि दुर्योधनको “जिउँदै पक्रने” इच्छा दया होइन, षड्यन्त्र हो। तैपनि आफ्नो वचन र अन्नको ऋणले बाँधिएका उनले यो काम स्वीकार गरे। युधिष्ठिरलाई यो कुरा थाहा भएपछि पाण्डव शिविरमा रातभर सल्लाह भयो — अर्जुन कहिल्यै युधिष्ठिरबाट टाढा नजाने, र सत्यजित्जस्ता वीरहरू उनको सुरक्षामा रहने।

संस्कृत श्लोक
दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्॥
— भगवद्गीता १६.४

हे पार्थ! पाखण्ड, घमण्ड, अभिमान, क्रोध, कठोरता र अज्ञान — यी आसुरी सम्पत्तिसहित जन्मेकाका लक्षण हुन्।

Read in English