बाजेको पात्रो - हाम्रो राशिफलEN
शिव र सती

पीठहरूको उत्पत्ति

बाँकी पीठ, तिनमा वर पाउनेहरू, र पीठ दर्शनको महिमा

कुमारले बाँकी पीठको वर्णन गरे। राजगृहमा दाहिने कुहिना खस्यो, जहाँ वायुले तपस्या गरे र सबै प्राणीको प्राण बन्ने वर पाए। कोल्हापुरमा पेट खस्यो र देवी महालक्ष्मीका रूपमा प्रकट भइन्; त्यहाँ गरुडले तपस्या गरे। उज्जयिनीमा देवी महाकाली भइन् र हिमालयले त्यहाँ तपस्या गरे। प्रयागमा देवी सुन्दरीका रूपमा बसिन् र दश अवतारले त्यहाँ चारै युगमा दैत्य नाश गर्ने वर पाए।

हस्तिनापुरमा दाहिने काँध खस्यो, जहाँ सुदर्शन चक्रले तपस्या गरेर संहार गर्ने शक्ति पायो। उड्डियानमा हनुमान्‌ले तपस्या गरे र रामको सेवा गर्ने वर पाए। तुलसी र कुशले जयन्तीपुरमा तीनै लोकमा पूजित हुने वर पाए। महेन्द्रमा लक्ष्मीले कार्तिक कृष्ण औँसीका दिन सबै लोकले पूजा गर्ने वर पाइन् — यही दिन हामी तिहारमा लक्ष्मी पूजा गर्छौँ। हिरण्यपुरमा सरस्वतीले सबै प्राणीको वाणीमा बस्ने वर पाइन्, र बादलहरूले सारा संसारलाई पानी दिने।

बाँकी पीठ, तिनमा वर पाउनेहरू, र पीठ दर्शनको महिमा
संस्कृत श्लोक
सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्वशक्तिसमन्विते।
भयेभ्यस्त्राहि नो देवि दुर्गे देवि नमोऽस्तु ते॥
— दुर्गा सप्तशती, अध्याय ११

हे सबै रूपमा रहने, सबैकी स्वामिनी, सबै शक्तिले युक्त देवी! हामीलाई सबै डरबाट बचाऊ। हे दुर्गा देवी, तिमीलाई नमस्कार।

बाँकी सबै अङ्ग छायाछत्रमा खसे र त्यहाँ आठ भैरवले तपस्या गरे। कुमारले भने — जहाँ-जहाँ अङ्ग खसे, त्यहाँ पीठ र स्वयम्भू लिङ्ग उत्पन्न भए; कथाअनुसार पीठहरूको सङ्ख्या साढे सात करोड छ। तीमध्ये पचासवटा मात्र पनि दर्शन गर्नेले मुक्ति पाउँछ। मानिस भएर जन्मिएपछि एउटा पनि पीठ नपुग्नु जीवन खेर फाल्नु हो भनेर ब्रह्माले भनेका छन्। यसरी सतीको कथा पूरा भयो र अब महादेवको शोक र तपस्याको कथा सुरु हुन्छ।

Read in English