तेस्रो दिन: दुर्योधन मूर्च्छित, भीष्ममाथि आरोप
भीमको बाणले दुर्योधन बेहोस भए; रिसाएका दुर्योधनले भीष्मलाई दोष दिए
तेस्रो दिन भीष्मले कौरव सेनालाई गरुड व्यूहमा सजाए, जवाफमा पाण्डवले अर्धचन्द्र व्यूह बनाए। घमासान युद्धका बीच भीमको बाण दुर्योधनलाई लाग्यो र उनी रथमै मूर्च्छित भए। सारथिले रथ युद्धभूमिबाट बाहिर लगे। राजा भागेको देखेर कौरव सेनामा भागदौड मच्चियो।
पाण्डवको अर्धचन्द्र व्यूहको दायाँ सिङमा भीम र बायाँ सिङमा अर्जुन थिए। कौरवको गरुड व्यूहको चुच्चोमा स्वयं भीष्म थिए र दुई आँखामा द्रोण र कृतवर्मा। भीम र उनका छोरा घटोत्कच दुर्योधनतर्फ सीधै अघि बढे। भीमको बाण दुर्योधनको छातीमा लाग्दा उनी रथमा ढलेको देखेर कौरव सैनिकहरूले सोचे — राजा मारिए। हल्लाले मात्र आधा सेना भगायो।
होश आएपछि दुर्योधन सीधै भीष्मकहाँ गए र तिखो स्वरमा भने — “तपाईं साँच्चै लड्नुभएको छैन, मनमा पाण्डवप्रति माया राखेर हामीलाई हराउँदै हुनुहुन्छ।” भीष्मले शान्त भएर भने, “मैले पहिले नै भनेको थिएँ, पाण्डवहरूलाई देवताले पनि सजिलै जित्न सक्दैनन्। तैपनि म आफ्नो पूरा शक्ति लगाएर लड्नेछु।” त्यसपछि भीष्म झन् उग्र भएर लडे।
दुर्योधनका कुराले भीष्मको मन दुख्यो। जसले जीवनभर हस्तिनापुरको सेवा गरे, गद्दीमा नबसेरै राज्य जोगाए, तिनैमाथि आज शङ्का गरियो। भीष्मले दुर्योधनलाई भने — “म बूढो भएँ, तर मेरो धनुमा अझै शक्ति छ। आज म यस्तो युद्ध गर्छु कि तिमीले फेरि यस्तो भन्नुपर्ने छैन।” उनको स्वरमा रिस भन्दा बढी पीडा थियो। त्यसपछि भीष्मको आक्रमण पहिलेभन्दा धेरै भयानक भयो।
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते।
सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते॥विषयहरूको बारेमा मात्र सोचिरहँदा तिनमा आसक्ति जन्मन्छ; आसक्तिबाट चाहना, र चाहना पूरा नहुँदा क्रोध जन्मन्छ।